Адам папиллома вирусы – бұл теріні және дененің әртүрлі бөліктерінің шырышты қабықтарын зақымдайтын вирустар тобы. АПВ-ның 200ден астам типі бар. Оның 14 типі онкогенді. АПВ – жатыр мойны обыры, тік ішек обыры және басқа да қатерлі ісіктер сияқты күрделі аурулардың дамуына себеп болады.
АПВ-ның пайда болу себептері: адам папилломавирусынан туындаған аурулар жасырын басталатын, созылмалы тұрақты ағымы бар ауруларға жатады, инфекция қатерсіз және қатерлі ісіктермен пайда болады.
Инфекция көзі ауру адам немесе тасымалдаушы. АПВ адамнан-адамға инфекция жұқтырған терімен, шырышты қабаттарымен және дене сұйықтықтарымен тікелей тұрмыстық жанасу, жыныс жолы, босанған кезде тікелей берілу жолымен, өзін-өзі жұқтыру арқылы беріледі.
Клиникалық көрінісі аурудың формасына байланысты әр түрлі диаметрлі қабыну белгілері жоқ қалыпты тері түсінің паппиламатозды түзілімдерімен сипатталады. Олар ыңғайсыздық тудыруы және аздаған қышумен бірге жүруі мүмкін.
Адам өз денесінде папилломавирустық инфекцияның болуын білмеуі мүмкін, сондықтан олар жасырын инфекция көзі болып қала береді. Шындығында, ауру ұзақ уақыт бойы симптомсыз болуы мүмкін, вирус ағзада бірнеше айдан бірнеше жылға дейін жасырын түрде болады, өзін көрсетпейді.
«АПВ жұқтыру қаупі: балаларда, жасөспірімдерде және 16-20 жас аралығындағы жас пациенттерде, иммундық жүйесі әлсіреген науқастарда, тіндердің зақымдалуы кезінде, зиянды әдеттері бар науқастарда, жүкті әйелдерде, несеп-жыныс инфекцияларымен ауыратын науқастарда, көптеген жыныстық серіктестері бар адамдарда, эндометриозы бар әйелдерде жоғары. Сүйелдің өсу қарқыны адамның ағзасына байланысты. Иммунитеттің төмендеуімен, жүктілікпен немесе терінің зақымдануымен олар тез өсіп, ағзаның басқа да жерлерін зақымдайды»,- дейді Жетісу облысы СЭБД басшысы Асхат Чарапиев.
Алдын алу: АПВ-на қарсы егу – аурудың дамуын болдырмаудың қарапайым және қолжетімді әдісі. Қазіргі заманғы АПВ вакцинасы адамды онкогендігі жоғары штаммдардан қорғайды. Қазақстанда 2024 жылдың күзінен бастап Ұлттық вакцинация күнтізбесіне сәйкес, ата-анасынан немесе қамқоршыларынан рұқсат алынғаннан кейін 11 жастағы қыздарға АПВ-ға қарсы ерікті вакцинациялау және 12-13 жастағы қыз балаларға толықтыра вакцинациялау жүргізілуде. Вакцинацияның толық курсы – алты айлық аралықпен екі доза.
АПВ-ға қарсы вакцина қазақстандық егу күнтізбесінде әртүрлі органдардың қатерлі ісіктерінен қорғайтын екінші екпе.
