Кез келген мемлекеттің болашағы оның құқықтық негізінің беріктігіне байланысты. Тәуелсіз елдің тағдырын айқындайтын ең маңызды құжат – Ата заң. Ол тек заңдар жиынтығы ғана емес, мемлекеттің рухани, саяси және құқықтық бағдарының айнасы. Сондықтан жаңа Конституция жобасының ұсынылуы – ел өміріндегі тарихи маңызы зор кезеңдердің бірі. Бұл – қоғамның жаңаруына, мемлекеттік басқару жүйесінің жетілуіне және азаматтардың құқықтарын қорғаудың жаңа тетіктерінің қалыптасуына жол ашатын маңызды қадам.
Ата заң – мемлекеттің іргетасы. Ол қоғамдағы барлық қатынастардың құқықтық шеңберін белгілеп, азаматтардың бостандығы мен міндеттерін айқындайды. Тәуелсіз Қазақстан өзінің даму жолында бірнеше рет конституциялық өзгерістер жасап, заман талабына сай жаңғырып келеді. Өйткені қоғам дамыған сайын мемлекеттік басқару жүйесі де жетіліп, құқықтық нормалар да соған сәйкес жаңарып отыруы қажет. Жаңа Конституция жобасы да осы қажеттіліктен туындап отыр.
Конституция – елдің саяси тұрақтылығы мен қоғамдық келісімінің кепілі. Сондықтан оның мазмұны халықтың мүддесіне сай, әділетті әрі заман талабына жауап бере алатындай болуы тиіс. Жаңа жоба азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды күшейтіп, билік тармақтарының өзара тепе-теңдігін нығайтуға бағытталған. Бұл – құқықтық мемлекет құру жолындағы маңызды қадамдардың бірі.
Қоғамда әділеттілік қағидаттарының орнығуы – кез келген конституциялық реформаның басты мақсаты. Мемлекет пен азамат арасындағы сенім де осы әділетті құқықтық жүйеге негізделеді. Сондықтан жаңа Конституция жобасы қоғамдағы ашықтықты, жауапкершілікті және халықтың мемлекеттік басқаруға қатысу мүмкіндігін кеңейтуге бағытталуы тиіс. Бұл ретте халықтың пікірін ескеріп, маңызды құжатты кеңінен талқылау – демократиялық дамудың айқын көрінісі.
Ата заң – тек бүгінгі күннің емес, болашақ ұрпақтың да тағдырын айқындайтын құжат. Сондықтан оның әрбір бабы елдің ұзақ мерзімді дамуына қызмет етуі керек. Мемлекеттің тұрақтылығы мен бірлігі де осы негізгі заңның мызғымас қағидаттарына сүйенеді. Сол себепті Конституцияны жетілдіру – уақыт талабынан туындайтын табиғи үдеріс.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Әділетті Қазақстанды құру – баршамыздың ортақ міндетіміз» екенін атап өткен болатын. Бұл қағида жаңа конституциялық өзгерістердің де басты бағытын айқындайды. Әділетті қоғам орнату үшін заң үстемдігі берік болуы керек, ал заң үстемдігінің бастауы – Конституция.
Қазақ халқы ежелден елдік мәселелерді ақылдасып шешкен. «Кеңесіп пішкен тон келте болмас» деген даналық сөзі де халықтық басқару дәстүрінің мәнін айқындайды. Бабаларымыз ел тағдырына қатысты маңызды шешімдерді құрылтайда талқылап, ортақ келісімге келген. Бүгінгі конституциялық реформалар да осы дәстүрдің заманауи жалғасы іспетті. Яғни мемлекет болашағын айқындайтын маңызды мәселелерге халықтың қатысуы – ұлттық саяси мәдениеттің бір көрінісі.
Жаңа Конституция жобасы – елдің ертеңіне бағытталған құжат. Ол тек заңнамалық өзгерістер ғана емес, қоғамдағы жаңару мен жауапкершілік мәдениетінің қалыптасуына ықпал етеді. Сондықтан әрбір азамат осы үдеріске бейжай қарамай, ел тағдырына қатысты маңызды бастамаларға өз көзқарасын білдіруі тиіс.
Қорытындылай айтқанда, Ата заң – мемлекеттің еңсесін тіктейтін, елдің бірлігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ететін басты құжат. Оның мызғымас қағидаттары мемлекетіміздің болашағына қызмет етуі тиіс. Жаңа Конституция жобасы да осы мақсатқа бағытталып, тәуелсіз Қазақстанның даму жолын айқындайтын маңызды тарихи қадам болмақ. Егер негізгі заңымыз қоғам талабына сай жетілдіріліп, әділеттілік пен заң үстемдігі берік орнықса, онда ол расында да Мәңгілік мемлекетіміздің берік тұғырына айналады.
Домбағұлов Тойлыбай Ботайұлы,
Қоғамдық кеңес мүшесі
