Мемлекеттің тағдырына қатысты аса маңызды шешімдер қабылданғанда халықтың тікелей пікір білдіруі – шынайы демократияның айқын көрінісі. Референдум – азаматтардың ел дамуына қатысты стратегиялық мәселелерге өз даусымен ықпал етуіне мүмкіндік беретін конституциялық тетік. Бұл – өкілдер арқылы емес, халықтың өзі таңдау жасайтын тікелей демократия үлгісі.
Референдумның басты маңызы – билік пен қоғам арасындағы сенімді нығайтуында. Шешім жабық кабинеттерде емес, бүкілхалықтық дауыс беру арқылы қабылданғанда оның ашықтығы мен әділдігі арта түседі. Әр азамат өз таңдауын жасап, ел болашағына қатысты жауапкершілікті бөліседі. Бұл – тек саяси рәсім емес, азаматтық сана мен белсенділіктің көрінісі.
Мұндай үдеріс қоғам ішінде кең талқылау жүргізуге жол ашады. Сарапшылар пікір білдіреді, түрлі көзқарастар тоғысады, халық мәселенің мәніне үңіліп, саналы шешім қабылдайды. Осы арқылы саяси мәдениет қалыптасады. Референдум – келісім мен ортақ мәмілеге келудің өркениетті жолы.
Референдум арқылы қабылданған шешімнің легитимділігі жоғары болады. Өйткені ол – тікелей халық еркі. Мұндай шешімдерге деген қоғамдық қолдау да берік келеді. Бұл өз кезегінде ел тұрақтылығын сақтауға ықпал етеді. Халық қатысқан таңдау – ортақ жауапкершілік.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ұсынған «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасы референдум институтымен тығыз байланысты. Азаматтардың мемлекеттік маңызы бар бастамаларға тікелей араласуы – әділетті қоғам құрудың маңызды шарты.
Референдум – халық пен мемлекетті жалғайтын сенім көпірі, демократиялық дамудың нақты өлшемі. Ел болашағына қатысты шешімдердің халық қатысуымен қабылдануы – тұрақты әрі жауапты мемлекеттің белгісі.
Молот СОЛТАНАЕВ,
«Жаркент айнасы» газетінің Бас редакторы
