Кез келген мемлекеттің даму бағытын айқындайтын басты құжат – оның Конституциясы. Негізгі заң қоғамдағы саяси жүйенің, экономикалық қатынастардың және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының негізін белгілейді. Уақыт өзгерген сайын қоғамның талаптары да жаңарып отырады. Сондықтан Конституция да заман талабына сай жетілдіріліп, толықтырылып тұруы заңды құбылыс. Бүгінде ұсынылып отырған жаңа Конституция жобасы осындай тарихи қажеттіліктен туындап отыр.
Қазіргі кезеңде әлемдік саясат пен экономикада үлкен өзгерістер жүріп жатыр. Мұндай жағдайда мемлекеттердің басқару жүйесі де заманға бейімделіп, тиімді әрі икемді болуы тиіс. Жаңа Конституция жобасы осы талаптарға жауап беруге бағытталған. Онда елдегі саяси жүйені жетілдіру, мемлекеттік институттардың жауапкершілігін арттыру, азаматтардың құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту сияқты маңызды мәселелер қамтылған.
Жаңа жоба, ең алдымен, қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді нығайтуға бағытталған. Конституциядағы нормалар билік пен халық арасындағы байланысты күшейтіп, мемлекеттік басқарудың ашық әрі жауапты болуына жағдай жасайды. Бұл демократиялық қағидалардың нығаюына және азаматтардың қоғамдық өмірге белсенді араласуына мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жаңа Конституция жобасы экономикалық дамудың да берік құқықтық негізін қалыптастыруға бағытталған. Ел экономикасының тұрақты өсуі, кәсіпкерлікті қолдау, әлеуметтік әділеттілік қағидаларын сақтау – негізгі заңда көрініс тапқан маңызды бағыттардың бірі. Бұл өзгерістер мемлекет дамуының жаңа кезеңіне жол ашып, халықтың тұрмыс сапасын арттыруға ықпал етеді.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев елімізде жүргізіліп жатқан реформалардың басты мақсаты әділетті әрі тиімді мемлекет қалыптастыру екенін бірнеше рет атап өтті. Осы тұрғыдан алғанда жаңа Конституция жобасы – елді жаңғыртуға бағытталған жүйелі реформалардың маңызды бөлігі.
Конституция – бүкіл халықтың ортақ құжаты. Сондықтан оның тағдырына қатысты шешімді де халық қабылдауы тиіс. Референдум арқылы әр азамат өз таңдауын жасап, елдің болашағына үлес қоса алады. Бұл – демократиялық қоғамның басты қағидаларының бірі.
Не десек те, жаңа Конституция жобасы – еліміздің саяси жүйесін жаңартуға, экономикалық дамуын нығайтуға және қоғамдағы әділеттілікті арттыруға бағытталған маңызды қадам. Мұндай тарихи сәтте әр азаматтың ел тағдырына бейжай қарамай, жауапкершілік танытуы – мемлекет болашағы үшін аса маңызды.
Молот СОЛТАНАЕВ,
«Жаркент айнасы» газетінің Бас редакторы
