Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде азаматтардың аңғалдығы мен мейірімділігін пайдаланатын жаңа алаяқтық схемасы туралы ақпарат тарап жатыр. Бұл әдіс бұрынғы телефон қоңырауларынан немесе СМС кодтарды сұраудан әлдеқайда қауіпті, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Қазіргі таңда қылмыскерлерге сіздің ақшаңыз немесе құпия сөздеріңіз емес, тікелей биометриялық деректеріңіз қажет. Олар адам көп жиналатын қоғамдық орындарда сыпайы киінген, орта жастағы немесе қарт адамдардың кейпінде пайда болып, көмек сұрайды. Мысалы, «зейнетақымның көлемін тексеріп беріңізші», «мына парақшаны жаба алмай жатырмын» немесе «қосымшам неге істемей тұрғанын қарап беріңізші» деген сияқты өтініштер айтады. Сіз телефонды қолыңызға алған сәтте, оның экранында бейнеқоңырау, экран жазбасы немесе бетті тану функциясы қосылып тұрады. Смартфонның екінші жағында отырған адам сіздің әрбір әрекетіңізді бақылайды.
Алаяқтықтың ең қорқынышты тұсы – жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы биометриялық деректерді заңсыз иемдену. Егер сіз бейтаныс телефонның экранын ұстасаңыз (саусақ ізі), экрандағы сандарды дауыстап оқысаңыз (дауыс ырғағы) немесе камераға тікелей қарасаңыз (бет-әлпет), сіздің негізгі үш биометриялық кілтіңіз ұрланды деген сөз.
Қазіргі заманғы заманауи технологиялар адамның мінсіз сандық клонын жасауға қауқарлы. Осыдан кейін заңсыз әрекеттер былай өрбиді:
- Кредит рәсімдеу: Сандық клон сіздің атыңыздан онлайн-несиелер мен тұтынушылық қарыздар алады.
- Шоттарды босату: Банк қосымшаларындағы бет пен дауысты тану жүйесінен автоматты түрде өтіп, шоттағы қаражатты жымқырады.
- Қарыз жүктеу: Небәрі 30-40 минут ішінде алаяқтар сіздің барлық несиелік лимитіңізді тауысады. Сіз бұл туралы банк желісінен «1 млн теңге несие мақұлданды» деген хабарлама келгенде ғана бір-ақ білесіз.
Мұндай заманауи кибершабуылдардан қорғану және цифрлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін келесі маңызды қағидаларды есте сақтау қажет:
- Бейтаныс телефонға жоламаңыз: Ешқашан бейтаныс адамдардың телефонын қолыңызға алмаңыз. Экранды баспаңыз, жазуларды дауыстап оқымаңыз. «Тек бір рет баса салыңызшы» деген өтінішке де келіспеңіз.
- Беймәлім бейнеқоңырауды өшіріңіз: Телефонға келген белгісіз бейнеқоңырауларды бірден үзіңіз. Камераға қарамаңыз, «иә» немесе «жоқ» деп жауап бермеуге тырысыңыз.
- Ақпаратпен бөлісіңіз: Бұл ескертуді қарт туыстарыңызға, балаларға және айналаңыздағы жақын адамдарға жеткізіңіз. Қазіргі уақытта қылмыскерлер дәл осы мейірімді, жанашыр жандарды аңдып жүр.
«Менің басыма мұндай жағдай түспейді» деп бейжай қарауға болмайды. Қауіпсіздік ережелерін сақтау – сіздің қаржылық тұрақтылығыңыздың кепілі.
