Құрылтайға қызу дайындық басталғалы жеті партия халықтың көңілінен шығып, сеніміне ие болу үшін саяси бәсекеге түсіп отыр. Әрқайсысы қоғамдағы өзекті мәселелерді әр қырынан түсіндіреді, әртүрлі шешім ұсынуда. Бірі әлеуметтік әділетті алға шығарса, бірі кәсіпкерлікті қолдауға басымдық береді, енді бірі ауылдың жағдайын көтеруді, экологияны жақсартуды немесе мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруды негізгі бағыт етуде.
Алайда олардың сайлауалды бағдарламаларына көз жүгірткенде бір ортақ өзек анық байқалады: бәрі де түптеп келгенде қарапайым халықтың өмір сапасын жақсартуға бағытталған.
Бүгінгі қоғамда халықты толғандыратын мәселе көп. Қымбатшылық қысымы, табыстың жеткіліксіздігі, сапалы білім мен медицинаның қолжетімсіздігі, ауылдағы жұмыссыздық пен инфрақұрылымның әлсіздігі, кәсіпкерлікке қойылатын кедергілер, жастарға мүмкіндік тапшылығы және экологиялық ахуал — мұның бәрі саяси күн тәртібінің өзегіне айналған. Сондықтан бұл жолғы саяси талқыда «қай партия мықты?» деген сұрақтан гөрі «қай партия халықтың қай мәселесін нақты көріп отыр және оны қалай шешпек?» деген өлшем маңыздырақ.
Бұл жерде ешбір партияны асыра мақтау да, сынау да мақсат емес. Маңыздысы — олардың ұсыныстарын салмақтап, қоғамға әкелетін нақты пайдасын бейтарап бағалау.
«Әділет» партиясы өзін заң үстемдігі, тәртіп және әділетті мемлекеттік жүйе құруға бағытталған саяси күш ретінде таныстырады. Оның бағдарламасында құқықтық мемлекет, жауапкершілік, цифрландыру, білім, медицина және экология сияқты бағыттар қамтылған. Қоғамда әділет ұғымына сұраныс күшейген тұста бұл ұстаным өзекті. Себебі кез келген азамат үшін әділет — заңның бәріне бірдей қолданылуы, еңбектің бағалануы және мемлекеттік жүйенің ашық әрі түсінікті болуы. Дегенмен жаңа партия үшін басты сынақ идеяны айту емес, оны нақты нәтижеге айналдыру.
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия әлеуметтік әділеттілікке басымдық береді. Партия назарында еңбек адамының жағдайы, жалақы, әлеуметтік кепілдіктер, білім мен денсаулық сақтау жүйесі тұр. Партия экономикалық өсімнің қарапайым халық өміріне әсер етуі тиіс деген ұстанымды алға тартады. Алайда әлеуметтік уәделердің тұрақты қаржылық негізі болуы да маңызды мәселе болып қала береді.
«Байтақ» жасылдар партиясы экологияны негізгі саяси бағыт ретінде көтереді. Бүгінде экология тек табиғатты қорғау емес, денсаулық, экономика және өмір сапасымен тікелей байланысты. Ауа сапасы, су ресурстары, қалдықтарды басқару және климат өзгерісі — бұлар енді тар салалық емес, ұлттық деңгейдегі мәселелер. Партияның міндеті — экология мен экономиканы бір-біріне қарсы қоймай, басымдық бермей, олардың тепе-теңдігін табу.
Қазақстан Халық партиясы әлеуметтік теңдік пен халықтың әл-ауқатын басты орынға қояды. Оның ұстанымы қарапайым: экономикалық өсімнің нәтижесі халықтың күнделікті өмірінен көрінуі тиіс. Алайда әлеуметтік саясатты кеңейту әрдайым оның қаржылық мүмкіндігімен қатар қарастырылуы қажет.
«Ауыл» партиясы ауыл шаруашылығы мен ауылдың дамуын негізгі бағыт етеді. Ауыл тек өңірлік мәселе емес, ол елдің азық-түлік қауіпсіздігі мен экономикалық тұрақтылығының негізі. Сондықтан инфрақұрылым, су ресурстары, өндіріс және логистика сияқты кешенді мәселелер шешілмей, ауылды дамыту толық болмайды.
«Ақ жол» партиясы кәсіпкерлік еркіндік пен нарықтық экономиканы қолдайды. Оның басты ұстанымы — мемлекет кәсіпкерге кедергі емес, мүмкіндік жасауы тиіс. Дегенмен нарық еркіндігі әлеуметтік жауапкершілікпен теңгерілуі қажет.
Respublica партиясы жаңа буынның экономикалық көзқарасын білдіреді. Кәсіпкерлік, технология және заманауи басқару тәсілдері оның негізгі бағыты. Бұл партия үшін басты мақсат — азаматтарға жаңа экономикалық мүмкіндіктер ашу.
Жеті партияның бағыты әртүрлі болғанымен, түпкі мақсат бір: халықтың өмір сапасын жақсарту. Әлеуметтік әділет, экономикалық даму, ауылдың өркендеуі, экологияның сақталуы, кәсіпкерліктің дамуы және мемлекеттік жүйенің тиімділігі — мұның бәрі бір-бірімен тығыз байланысты.
Сондықтан бүгінгі саяси бәсеке тек уәде беру жарысы емес, сол уәдені нақты іске айналдыру қабілетінің сын алаңы. Халық үшін маңыздысы — әдемі сөз емес, күнделікті өмірде сезілетін нәтиже. Халық енді арзан сөз, бос уәдеге сенбейді.
Сайлау науқаны аяқталғаннан кейінгі ең үлкен сынақ та осы болмақ: партиялар айтқанын орындап, қоғамға нақты өзгеріс әкеле ала ма, әлде уәде күйінде қала ма? Халық сенімі де дәл осы сұрақтың жауабына байланысты қалыптасады.
